සුපිරි සද පායන පූර්ණ චන්ද්‍රග්‍රහණයක් හෙට

Picture of උමංග බණ්ඩාර

උමංග බණ්ඩාර

ප්‍රබෝධා හෙට්ටිආරච්චි

මැයි 25 සිට 27 දක්වා රාත්‍රියේදී ශ්‍රී ලංකාව ද ඇතුළුව හවායි, නැගෙනහිර ආසියාව සහ ඇන්ටාක්ටිකාව යන රටවලට චන්ද්‍ර ග්‍රහණයක් සහ සුපිරි සද දැකගත හැකි වන බව තාරකා විද්‍යාඥයෝ පවසති.

එම දිනයන් තුළදී චන්ද්‍රයා පෘථිවියට සමීපයෙන්ම පිහිටා සිටිමින් රතු පැහැයට හැරෙන අතර එය “සුපිරි සද” මෙන්ම Blood Moon, Flower Moon ලෙස ද හදුන්වනු ලබයි.

ආසියාවේ, චන්ද්‍රග්‍රහණය නැරඹීමට බටහිර දෙසින් පිහිටි ස්ථාන ඉන්දියාව, ශ්‍රී ලංකාව, බටහිර චීනය සහ මොන්ගෝලියාව යන රටවල දක්නට ලැබෙන නමුත් චන්ද්‍රග්‍රහණයේ අර්ධ ආලෝකකරණ අවකාශය පමණක් දක්නට ලැබෙනු ඇති බව ද ඔවුහු පෙන්වා දෙති.

ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹදී සවස 6:23 ට සඳ නැඟේ. දේශීය වේලාවෙන මැයි 26 වන දින වන අතර චන්ද්‍රග්‍රහණය රාත්‍රී 7:19 ට අවසන් වන බව තාරකා විද්‍යාඥයෝ සදහන් කර ඇත.

මෙම චන්ද්‍රග්‍රහණයේ දිනයන් දින දෙකක් පුරා විහිදෙන බැවින් එය දෘශ්‍යමාන වන බව කියැවේ.

චන්ද්‍රයා සූර්යයා මෙන් පෘථිවියේ ප්‍රතිවිරුද්ධ පැත්තේ සිටින විට චන්ද්‍රග්‍රහණයන් සිදු වේ.

මෙය සිදුවන විට සාමාන්‍යයෙන් අපට පූර්ණ චන්ද්‍රයා පෙනේ, නමුත් බොහෝ විට චන්ද්‍රයා පෘථිවියේ සෙවණැල්ලට ඇතුළු වන අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස චන්ද්‍රග්‍රහණයක් සිදු වේ.

සෑම පූර්ණ සද දිස්වන දිනකම මෙය සිදු නොවන්නේ සඳෙහි කක්ෂයේ තලය පෘථිවි කක්ෂයේ තලයේ සිට අංශක 5 ක් පමණ නැඹුරු වී ඇති අතර චන්ද්‍රයා පෘථිවියේ සෙවනැල්ල “මග හැරෙන” බැවිනි.

ග්‍රිනිච් වෙලාවට සාපේක්ෂව ඔබ සිටින්නේ කුමන කාල කලාපයේද යන්න මත චන්ද්‍රග්‍රහණය සිදුවන කාලය රඳා පවතී.

ආසියාවේ සූර්යග්‍රහණය සිදුවන්නේ සවස් වරුවේ සඳ එළිය වැටෙන කාලයේදී ය. ඇමරිකාවේ බටහිර වෙරළ තීරයේ, චන්ද්‍රග්‍රහණය සිදුවන්නේ උදේ පාන්දර ය.

හොඳම දර්ශනය එම අන්ත දෙක අතර පිහිටන අතර එඑය ඕස්ට්‍රේලියාව, නවසීලන්තය, හවායි, දකුණු පැසිෆික් දූපත් සහ නිරිතදිග ඇලස්කාවට දැකගත හැකිය.

යමෙකු නැගෙනහිර දෙසට ගමන් කරන විට චන්ද්‍රග්‍රහණයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් දැකගත හැකිය.

බැංකොක්හි, සඳ දැනටමත් පෘථිවියේ සෙවණැල්ල ඇතිව ගැඹුරු, රතු පැහැයෙන් දිස්වන බව ඔවුහු පෙන්වා දෙති.

මේ වසරේ එකම පූර්ණ චන්ද්‍රග්‍රහණය මෙය බවට ද පැවසේ.