වසර කිහිපයකට පසු මෙරට වාහන ආනයන වෙළෙඳපොළ යළි විවෘත කිරීම සහ ඒ ආශ්රිතව එකතු වූ බදු ආදායම හේතුවෙන් 2026 වසරේ පළමු මාස හය තුළ ශ්රී ලංකා රජයේ සමස්ත ආදායම කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ ගොස් ඇති බව මුදල් අමාත්යාංශයේ නවතම දත්ත වාර්තා අනාවරණය කරයි.
මුදල් අමාත්යාංශ වාර්තාවලට අනුව, 2026 ජනවාරි සිට ජූනි දක්වා කාලසීමාව තුළ රජයේ සමස්ත ආදායම සහ ප්රදාන (grants) ප්රමාණය පසුගිය වසරේ (2025) අනුරූප කාලයට සාපේක්ෂව 27.1%කින් ඉහළ ගොස් තිබේ. ඒ අනුව මුල් මාස හයේ සමස්ත ආදායම රුපියල් ට්රිලියන 2.956ක් ලෙස සටහන්ව ඇති අතර, මෙය 2026 වසර සඳහා රජය අපේක්ෂා කළ රුපියල් ට්රිලියන 5.3ක මුළු වාර්ෂික ආදායම් ඉලක්කයෙන් 55.8%ක ප්රගතියකි.
ප්රදාන හැර රජයේ ආදායම පමණක් සලකා බැලීමේදී, එය පසුගිය වසරේ පළමු මාස හයේ පැවැති රුපියල් බිලියන 2,321.7 සිට රුපියල් බිලියන 2,954.2 දක්වා 27%ක සැලකිය යුතු වර්ධනයක් අත්පත් කරගෙන ඇත.
රේගු ආදායම් ඉහළ යෑමට ප්රධානතම හේතුව වී ඇත්තේ මෝටර් රථ ආනයනයෙන් ලැබුණු ආදායමයි.
ඊට අමතරව රේගුව මඟින් එකතු කරන ලද සමස්ත සුරාබදු ආදායම 46%කින් ඉහළ ගොස් රුපියල් බිලියන 424.2ක් ලෙස වාර්තා වේ.
දත්ත පෙන්වා දෙන පරිදි, 2025 වසරේ මුල් භාගයේදී රුපියල් බිලියන 129.1ක් වූ මෝටර් රථ ආනයන තීරු බදු, සුරාබදු ආදායම, 2026 වසරේ මුල් භාගය වන විට දෙගුණයකටත් වඩා වැඩි වෙමින් රුපියල් බිලියන 266.4ක් දක්වා වර්ධනය වී ඇත. මෙය රුපියල් බිලියන 137.2ක ශීඝ්ර ඉහළ යෑමකි.
මීට අමතරව, ආනයනික භාණ්ඩවලින් අය කරන වැට් (VAT) බදු ආදායම ද 25%කින් ඉහළ ගොස් රුපියල් බිලියන 443.7ක් ලෙස සටහන්ව තිබේ.
මෙරට සමස්ත බදු ව්යුහය දෙස බැලීමේදී භාණ්ඩ හා සේවා මත පනවා ඇති වක්ර බදු තවදුරටත් ආධිපත්යය දරන අතර, මුල් මාස හයේ මුළු ආදායමෙන් 60%ක්ම ලැබී ඇත්තේ මෙම බදු මඟිනි. ඊට අමතරව ආදායම් බදු මඟින් 19%ක දායකත්වයක් සහ විදේශ වෙෙළඳ බදු මඟින් 13%ක දායකත්වයක් ලැබී තිබේ.
දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව විසින් රැස්කරන ලද රුපියල් ට්රිලියන 1.248ක සමස්ත බදු ආදායම තුළ, ආදායම් බදු 16%කින් ඉහළ ගොස් රුපියල් බිලියන 568.4ක් ලෙස සටහන් වන අතර, දේශීය වැට් බදු ආදායම 26%කින් වර්ධනය වී ඇත.
රටේ සමස්ත වැට් (VAT) බදු ආදායම (දේශීය හා ආනයනික වැට් ඇතුළුව) රුපියල් බිලියන 987.6ක් දක්වා 25%කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, එය රජයේ තනි විශාලතම ආදායම් ප්රභවය බවට පත්වෙමින් වාර්ෂික ඉලක්කයෙන් 55%ක් ඉක්මවා සපුරා තිබේ.
වසර කිහිපයක් තිස්සේ පනවා තිබූ වාහන ආනයන සීමාවන් ලිහිල් කිරීමත් සමඟ රජයේ මූල්ය ශක්තිය සැලකිය යුතු ලෙස ශක්තිමත් වී ඇත. කෙසේ වෙතත්, ඉදිරි කාලසීමාව තුළ රටේ ආනයන ඉල්ලුමේ සිදුවන වෙනස්කම් සහ වෙෙළඳපොළ හැසිරීම් මත පදනම්ව මෙම ආදායම් වර්ධනයේ දිගුකාලීන ස්ථාවරත්වය තීරණය වනු ඇත.
